|
Zeytinyağı; vücut için gerekli ancak
sentez edilemeyen temel yağ asitleri ile
sadece yağda eriyebilen E vitamininin
kaynağını oluşturması ve yüksek kalori
değeri (16 ml zeytinyağı 120 kalori
içermektedir) yanı sıra, meyve suyu gibi
natürel tüketilebilen tek yağ olma
özelliği ve kendine has renk, koku, tat
ve aromasıyla insan beslenmesinde çok
önemli bir konuma sahiptir.
Zeytinyağının basta kalp-damar
hastalıkları olmak üzere sindirim
sistemi, kemik yapısı beyin ve sinir
dokuları üzerinde çok önemli
fonksiyonları bulunmaktadır.
Zeytinyağı, kalp-damar hastalıklarında
temel risk faktörü olan kolesterolün,
damar tıkanıklığına yol açan "LDL"
bileşenini azaltıcı rol oynarken,
yararlı ve koruyucu olan "HDL"
bileşenini değiştirmez. Bu özelliği ile
kalp sağlığı açısından en uygun yağdır.
Kan hücrelerinin kümeleşmesinde rol
oynayan faktörlere karşı etki göstererek
kan damarlarında pıhtılaşma riskini
azaltır.
Zeytinyağı sıcak ve soğuk tüketildiğinde
mide asitliğini azaltarak gastrit veya
düodenal ülserlere karşı koruyucu bir
rol oynar.
Zeytinyağı safra salgısını canlandırıcı,
safra kompozisyonunu düzenleyici ve
safra kesesinin boşalmasını sağlayıcı
özellikleri nedeni ile safra taşı
riskini azaltır ve taşların erimesine
yardımcı olur.
Bağırsaklar tarafından en iyi emilen
yağdır ve bağırsaklardan geçişi
düzenleyici özelliği vardır.
Tüm yağlar arasında en dengeli kimyasal
pozisyona sahip olduğundan kemik
mineralizasyonunun iyileşmesini sağlar
ve normal kemik gelişimine yardımcı
olur.
Zeytinyağında yaklaşık %80 oranında
bulunan oleik asit insan sütündeki en
önemli yağ asididir ve doğumdan hemen
sonra bebeğin sinir dokularının
gelişiminin sağlanmasında temel bir
işleve sahiptir.
Ayrıca yeni doğmuş bebeklerde 6/1
oranında gerekli olan linoleik-linolenik
asit oranı zeytinyağında optimum
seviyede olduğundan, bebek bekleyen ve
emziren annelerin beslenmesinde en uygun
yağdır.
Zeytinyağı ayni zamanda dokuların
yaslanmasını önler ve yaslanmanın beyin
fonksiyonları üzerindeki yıpratıcı
etkisini azaltır.
Mükemmel kimyasal yapısı ve önemli
ölçüde antioksidan (tokoferol) içermesi
nedeni ile, diğer yağlara göre yüksek
sıcaklıklarda bile daha dayanıklıdır ve
bu özelliğine bağlı olarak kızartmalarda
kullanılabilecek en sağlıklı yağdır.
İnsanoğluna armağan edilen değerli
besinlerden biridir zeytinyağı. Bu
mucizevi yağın, sağlık açısından sunduğu
nimetler saymakla bitmez. Çocukluktan
yaslılığa yaşamımızın her döneminde
zeytinyağı, sağlığımızı birçok açıdan
olumlu yönde etkiler. Gelin,
zeytinyağının vücudumuz üstündeki
etkisine birlikte bir göz atalım.
İnsanoğluna armağan edilen değerli
besinlerden biridir zeytinyağı. Bu
mucizevi yağın, sağlık açısından sunduğu
nimetler saymakla bitmez. Çocukluktan
yaslılığa yaşamımızın her döneminde
zeytinyağı, sağlığımızı birçok açıdan
olumlu yönde etkiler. Gelin,
zeytinyağının vücudumuz üstündeki
etkisine birlikte bir göz atalım.
• Zeytinyagi ve
Kalp Sagligi
Birçok araştırma, kalp sağlığı açısından
yararlı besinlerin başında zeytinyağının
geldiğini gösteriyor. Dünyada kalp
hastalıklarının en az görüldüğü ülkeler,
zeytinyağının yoğun olarak tüketildiği
Akdeniz ülkeleri. Zeytinyağının kalp
sağlığı üstündeki en önemli etkisi,
kandaki “kötü kolesterol” miktarını
düşürmesi. Kalbimizin en büyük
düşmanlarından biri olan kolesterol,
damarlarda birikerek kalp ve damar
hastalıklarına yol açar. Zeytinyağı,
kandaki kolesterol miktarını kontrol
ederek damar tıkanıklığını önlemede
yardımcı olur. Ancak zeytinyağının kalp
ve damar sağlığımıza olumlu etkisi
bununla sinirli değil. Zeytinyağı,
tansiyonun kontrol altında tutulmasında
da önemli bir rol üstlenir. Özellikle
kalp ve damar sağlığı için önerilen
zeytinyağının, sindirim sisteminin
düzenlenmesini sağlarken, tansiyon,
gastrit ve ülsere karşı da koruyucu etki
yaptığı kaydediliyor.
Ayrıca kolesterolden diş çürüğüne, cilt
bakımına kadar birçok rahatsızlığın
doğal çözümü olarak nitelendiriliyor.
• Zeytinyagi ve
Vitamin Içerigi
Zeytinyağının içeriğinde bulunan E
vitamini kansere karşı koruyucu etki
yapıyor ve saç dökülmelerine karşı da
iyi geliyor. A, D, E ve K vitaminleri
ile kalsiyum, fosfor, potasyum, kükürt,
magnezyum, az miktarda demir, bakir,
manganez gibi mineraller, kemik
gelişimini sağlıyor.
Kandaki kötü huylu kolesterol denilen ‘‘LDL''yi
temizleyen zeytinyağı, iyi huylu
kolesterol denilen ‘‘HDL''yi de
yükseltiyor. Diyabet hastaları için ise
kan sekerinde düşme sağlıyor.
• Zeytinyagi ve
Sindirim
Yağlar, midede değil bağırsaklarda
sindirilirler. Zeytinyağı, yağların
içinde en kolay hazmedilenidir. Çünkü
zeytinyağı, diğer yağlardan farklı
olarak, midede bulunduğu sürede sindirim
için gereken mide asitlerini azaltmaz.
Midede kısa bir süre kaldıktan sonra
bağırsaklarda sindirilir. Buna ek olarak
zeytinyağı, sindirim için vazgeçilmez
olan salgıları da olumlu yönde etkiler.
Safra kesesinin kolesterolden
temizlenmesine yardımcı olur. Ayrıca
kabızlığı önleyerek bağırsakların daha
iyi çalışmasını sağlar.
• Zeytinyagi ve
Çocuk Sagligi
Çocuklar için beslenme, yetişkinler için
olduğundan çok daha önemlidir. Çünkü,
çocukluktaki beslenme, tüm yaşamı
etkiler. Yaşamın ilk yıllarında beynin
sağlıklı bir şekilde gelişebilmesi,
beslenmeyle doğrudan bağlantılıdır.
Çocuk beslenmesinde yağlar, yaşamsal bir
rol oynar. Zeytinyağı, bu açıdan da
vazgeçilmez bir besindir. Yaşamın temel
koşulu, vücut hücrelerinin sürekli
olarak kendilerini yenileyebilmeleridir.
Çocukluk ve gençlik dönemlerinde çok
hızlı olan hücre yenilenmesi, yas
ilerledikçe azalır ve yavaşlar.
Çocukları rasitizmden korur. Siyatik,
mafsal ağrılarına iyi gelir; zeytinyağı
tortusu sürülür. Günde birkaç damla
zeytinyağı bebeğin gelişimine büyük
katkı sağlar. İçerdiği linoleik asit
yüzdesi nedeniyle anne sütüne benzeyen
zeytinyağı, inek sütüne katıldığında
anne sütüne yakin değer elde edilir.
Sütü kesilen anneler yağsız inek sütüne
biraz zeytinyağı katip bebeğe
verilebilir. Anne sütünde de bulunan E
vitamini ve oleik asit içeriği ile
zeytinyağı, normal kemik gelişimine
katkıda bulunur. Anne karnında ve
doğumdan sonra bebeğin beyninin olduğu
kadar, genel olarak sinir sisteminin
gelişimini de desteklediğinden, gebe ve
emziren annelere özellikle yararlıdır.
• Zeytinyagi ve
Gençlik
Beslenme ile yaslanma arasında güçlü bir
ilişki vardır. Besinler vücudumuzda
enerjiye çevrilirken oksidan denilen
bazı maddeler açığa çıkar. Hücre
gelişimini olumsuz yönde etkileyen
oksidanlar, yaslanma sürecini de
hızlandırır. Antioksidan adi verilen
bazı maddeler ise, oksidanlarin olumsuz
etkisini ortadan kaldırır. Basta E
vitamini olmak üzere çok sayıda
antioksidan madde içeren zeytinyağı,
hücreleri yeniler, doku ve organların
yaslanmasını geciktirir.
Yasin ilerlemesiyle birlikte ortaya
çıkan bir başka sorun da, kireçlenmedir.
Aralarında kalsiyumun da bulunduğu bazı
mineraller, kireçlenmeyi önler.
Zeytinyağı, bu minerallerin vücuttaki
etkisini artırarak kireçlenmeye karşı
önemli bir rol oynar.
• Zeytinyagi ve
Seker Hastaligi
Seker hastalığı, vücudumuzda insülin
hormonunun eksikliğine bağlı olarak kan
sekeri dengesinin bozulmasına ve kandaki
seker düzeyinin ani olarak yükselip
düşmesine yol açan bir hastalıktır. Son
yıllarda yürütülen bazı araştırmalar,
zeytinyağının, seker hastalığının
vücutta neden olduğu bazı
rahatsızlıkları önlemede yardımcı
olduğunu ortaya koymuştur. Bunlardan en
önemlileri, kalp ve damar
hastalıklarıdır. Seker hastalığına bağlı
olarak, kandaki kolesterol miktarı
yükselir. Zeytinyağı ise, kolesterolü
kontrol altında tutarak, kalp ve damar
sağlığını korumaya yardımcı olur.
Seker hastalığının bir başka yan etkisi
ise, sindirim sırasında daha fazla
oksudan maddenin açığa çıkmasına yol
açmasıdır. Daha önce de dediğimiz gibi,
zeytinyağı, içerdiği antioksidanlar
sayesinde oksidanlarin olumsuz
etkilerini büyük ölçüde azaltır.
Zeytinyağı ayrıca, kan sekerinin kontrol
edilmesine de katkıda bulunur. Sonuç
olarak, zeytinyağı, seker hastaları için
son derece uygun bir yağdır.
|